Ringkesan eusi:
Naskah ieu eusina carita ngeunaan tokoh nu ngaranna Keyan Santang (Ki Hyang Sancang), putra Prabu Padjadjaran Sewu. Prabu Siliwangi nu gagah tur lebet agama Islam. Anjeunna nyebarkeun agama anyarna di Pulo Jawa sarta netep di Godog, Suci, Kacamatan Karangpawitan Garut nepi ka ahir hayatna. Ngaran séjén nyaéta Gagak Lumayung, Garantang Sentra. Pangeran Gagak Lumiring. Sunan Rahmat, jeung Sunan Bidayah.
Dina hiji poe Keyan Santang datang nyembah ka bapana. Manéhna hayang nepikeun hiji hal, nyaéta kahayang sangkan bisa ningali getih sorangan. Saterasna paduka manggil para ahli nujum pikeun nanyakeun saha anu bisa nyumponan kahayang Keyan Santang sakumaha anu diomongkeun tadi. Para ahli nujum taya hiji oge anu bisa ngajawab patarosan raja. Tapi aya hiji aki-aki datang ka raja sarta ngomong. “Juragan, abdi hoyong ngawartosan Gusti yen leres-leres aya anu tiasa nunjukkeun getih putra raja. Anjeunna nyaéta Bagenda Ali di Mekah.”
Prabu Siliwangi naros ka si Aki, “Unggul mana lamun anak kuring gelut jeung manehna?” Sanggeus ditanya, tanpa némbongkeun jawaban, si aki leungit tina tetempoan. Nurutkeun nu boga carita, eta aki aki teh taya lian ti Malaikat Jibril.
Ngaran Baginda Ali ngageuingkeun Keyan Santang. Ayeuna manéhna keyeng hayang manggihan jalma anu boga ngaran Bagenda Ali di Mekah. Sanggeus nyuhunkeun idin ka Prabu Siliwangi sarta disatujuan, Keyan Santang ngapung. Tapi manehna teu nyaho jalan ka Mekah. Pas waktu turun aya sora tan katingalan, “Anjeun anu ngaran Geranta Sentra!” cenah
Sanggeus ngadenge sora ngadak – ngadak nempo hiji putri geulis pisan turun ti langit. Si putri nyampeurkeun der bae ngobrolan antara Keyan Santang jeung sang putri. Saterusna putri nyoba kasakten Keyan Santang pikeun mawa béntang ti langit. Réngsé ngucapkeun pamenta, sang putri ngaleungit.
Hayang nyumponan pamenta sang putri, Keyan Santang hiber ka luhur, niat rék nyokot béntang. Tapi sabalikna béntang ngajauhan hiber ka langit. Keyan Santang teu nyerah, terus ngudag béntang nepi ka ahirna nepi ka luhur Mekah. Lantaran karep hayang pisan Keyan Santang bisa nangkep salah sahiji béntang,atuh langit di luhur Mekah jadi rame ku sora anu aneh. Kajadian ieu kadangu ku Bagenda Ali anjeuna hayang nempo sora naon anu aya di langit teh.
Sanggeus nyaho yen anu ngabalukarkeun sora di langit teh hiji jalma anu pasti ieu jelema teh sakti. Teu lila, Baginda Ali nepungan Keyan Santang. Obrolan lumangsung diantara aranjeunna.
Bagenda Ali ngadawuh, “Anjeun bisa nyokot béntang, tapi kudu heula nyaho jampena ( mantrana).” Keyan Santang nanya kumaha jampena teh . Lajeng Bagenda Ali ngucapkeun mantra anu dibaca. “Allohusoli ala nu katampi Sayidina Muhammad”. Sanggeus Keyan Santang ngucapkeun eta mantra, manéhna bisa nangkep béntang ti langit. Tétéla éta béntang téh tasbe (tasbih).
Ahirna kapanggih ku putra raja Padjadjaran yén anu ngajar mantra téh nyaéta Bagenda Ali anu keur diteangan. Timbul kahayang Keyan Santang ngajak gelut jeung Baginda Ali. Tapi Bagenda Ali teu katempo didinya. Keyan Santang ngan ukur nepungan hiji aki aki anu mawa iteuk (tongkat) jeung tihang masjid.
Keyan Sanyang menta ka Si Aki supaya di panggihkeun jeung Bagenda Ali. Ceuk si Aki , meunang panggih jeung Bagenda Ali tapi cabut heula ieu iteuk. Asa babari pisan pamenta siAki teh, teu lila manehna nyabut eta ietuk, tapi hese teu kacabut. Kabeh tanaga dibarengan jeung kasakten Keyan Santang di hijikeun keur nyabut eta iteuk, tapi weleh teu kacabut nepikeun teu sadar tina awakna bijil getih.
Sanggeus kanyahoan si Aki aki teh taya lian ti Baginda Ali, Keyan Santang ahirna nyerah ka Bagenda Ali. Cek Bagenda Ali ” Babagi nyabut ieu ieuk mah ucapkeun Bismilahhirohman nirohim..”. Keyan Santang bnyabut ieukbari ngucapkeun saperti anu di ucapkeun ku Bagenda Ali,anu ahirna eta ieuk teh kacabut . Anu saterusna Keyan Santang harita keneh asup agama Islam. Keyan Santang ngaganti ngaranna jadi Sunan Rahmat atawa Sunan Bidayah.
Keyan Santang ogé boga tugas nyebarkeun agama Islam di Pulo Jawa. Prabu Siliwangi nolak malah teu hayang ngagem agama Islam. Saterusna ku cara nerus bumi raja Padjadjaran ninggalkeun Padjadjaran Sewu. Samentara éta bangsawan Padjadjaran robah jadi rupa-rupa maung. Oge karaton langsung robah jadi leuweung geledegan . Kacaritakeun maung-maung nuju ka leuweung Sancang nyusul Prabu Siliwangi.
Sawantara ti éta Sunan Rahkmat ngislamkeun masarakat di wewengkon Batulayang, Lebak Agung, Lebak Wangi, Curug Godog, Curug Sempur jeung Padusunan. Waktu harita Sunan Rahmat nikah ka Nyi Puger Wangi anu asalna ti Puger. Ti Puger Wangi, Sunan Rahmat kagungan putra kembar, duanana lalaki, lanceukna ngaranna Ali Muhammad jeung lanceukna, Pangeran Ali Akbar. Tapi teu lila sanggeus ngalahirkeun Nyi Puger Wangi maot.
Kasedih ku pamajikanana ditinggalkeun, Sunan Rahmat neruskeun nyebarkeun agama Islam di Karang Serang, Cilageni, Dayeuh Handap, Dayeuh Manggung, Cimalati, Cisieur, Cikupa, Cikaso, Pagaden, Haur Panggung, Cilolohan, lapak Manuk, Kadeunghalang, jeung Cihaurbeuti. Dina hiji waktu Sunan Rahmat angkat deui ka Mekah.
Sabada rék mulang ka Jawa, Sunan Rahmat dibekelan taneuh Mekah anu di asupkeun kana peti. Dina jero peti ogé disimpen kendi anu dieusi cai zam-zam. Sajaba ti éta, Sunan Rahmat dibéré hadiah kuda Sembrani ku Ratu Jin jeung Jabalkop.
Jaman baheula, upama peti di goyangkeun di hiji tempat , eta tanda yen Sunan Rahmat kudu cicing di eta tempat. Numutkeun nu boga carita, tempat anu ngagoyangkeun eta peti téh di Godog. Eta sababna Sunan Rahmat nu ngaran aslina Keyan Satang dimakamkeun di Godog Karangpawitan Garut. cag
(Sumber: cut out from the Sunda Urang Kabobodo Tenjo Kasamaran Rupa – USKTKR – di sundakeun sarta di sarungsum ku fauzisalaka)
